Araştırma Dosyası: Hekim, Ebe ve Hemşirelerin Doulalara Bakışı

Doğum alanında saygın yayın organlarından biri olan MCN: The American Journal of Maternal/Child Nursing'de yayınlanan kapsamlı bir tarama çalışması, sağlık profesyonellerinin doula desteğine yaklaşımını ve sahadaki işbirliği dinamiklerini masaya yatırdı.

Dr. Linda Heelan tarafından yürütülen ve Hekimlerin, Ebelerin ve Hemşirelerin Doulalara Yönelik Tutumları (Attitudes of Physicians, Midwives, and Nurses About Doulas) başlığıyla yayımlanan çalışma, 2008 - 2018 yılları arasındaki literatürü tarayarak, doulaların sağlık sistemi içindeki konumunu verilerle analiz ediyor.

Kanıtlanmış Klinik Faydalar

Çalışmanın giriş bölümünde, doula desteğinin klinik sonuçlar üzerindeki pozitif etkileri literatürdeki kanıtlara dayandırılarak hatırlatılıyor. Araştırmada referans verilen verilere göre, doula desteği şu sonuçlarla doğrudan ilişkili:

• Sezaryen oranlarında azalma,

• Doğum eylemi süresinin kısalması,

• Sentetik oksitosin (suni sancı) kullanımının azalması,

• Vakum/forseps gibi müdahaleli doğum oranlarının düşmesi,

• Annenin doğum deneyiminden duyduğu memnuniyetin artması.

Temel Sorun: "Rol Karmaşası"

Araştırma, doulaların faydaları net olsa da, sağlık profesyonelleri ile doulalar arasındaki ilişkinin her zaman pürüzsüz olmadığını ortaya koyuyor. İncelenen çalışmalarda öne çıkan en belirgin tema "Rol Karmaşası".

Özellikle hemşirelerin doulalara yönelik tutumları değişkenlik gösteriyor.

• Olumlu Bakış: Bazı hemşireler, doulaların annenin fiziksel konforuna (masaj, pozisyon değiştirme vb.) odaklanmasının, kendilerine klinik görevler (ilaç takibi, fetal izlem vb.) için zaman kazandırdığını ve iş yükünü hafiflettiğini belirtiyor.

• Olumsuz Bakış: Bazı hemşireler ise doulaların varlığını, hasta ile hemşire arasına giren bir engel olarak görüyor. Doulaların tıbbi kararları sorgulaması veya klinik alana müdahale ettiği algısı, "yetki alanı çatışması"na neden olabiliyor.

Ebelerin Yaklaşımı Daha Pozitif

Çalışmanın dikkat çekici bulgularından biri, ebelerin (midwives) doulalara yaklaşımının, hastane hemşirelerine kıyasla daha olumlu olması. Ebelik modeli ile doula desteğinin felsefi olarak birbiriyle daha uyumlu olduğu, ebelerin doulaları "rakip" değil, ekibin bir parçası ve tamamlayıcısı olarak gördüğü vurgulanıyor.

Sonuç: İletişim ve Net Sınırlar

Dr. Heelan'ın çalışması, doğumhanedeki gerginliklerin ve önyargıların temelinde iletişimsizliğin yattığını gösteriyor. Araştırmanın sonucu şu önerilerle özetleniyor:

Sağlık profesyonelleri ve doulalar, doğum yapan kadının yararı için işbirliği içinde çalışmalıdır. Bunun sağlanabilmesi için doulaların görev tanımlarının ve sınırlarının (tıbbi müdahalede bulunmamak gibi) net olması, sağlık ekibinin de doula desteğinin kanıta dayalı faydalarını tanıması gerekmektedir.

Kaynak: Heelan, L. (2019). Attitudes of Physicians, Midwives, and Nurses About Doulas: A Scoping Review. MCN: The American Journal of Maternal/Child Nursing.